Tem je innerlijke criticus: 3 effectieve oefeningen

Ken je die stem die steeds zegt dat je het niet goed doet, wat een sukkel je bent en dat je er echt niet uitziet vandaag? Iedereen heeft een innerlijke criticus in zich. Lees hier hoe je deze kritische stem kunt temmen zodat je meer van jezelf gaat houden.

Voor geluk is het natuurlijk belangrijk hoe anderen met je omgaan, maar eigenlijk vooral hoe je met jezelf omgaat. Met onszelf gaan we soms om alsof we in het leger zitten. Ken je die stem die steeds zegt dat je het niet goed doet, wat een kluns je bent en dat je er echt niet uitziet vandaag? Deze stem is je innerlijke criticus en die heeft iedereen (zonder uitzondering) in zich. In de psychologie heet dit fenomeen het superego.

Geef de criticus minder macht

Deze innerlijke criticus is streng, zwart-wit en bepaald niet vriendelijk. Empathie en nuance staan niet in zijn woordenboek en hij heeft altijd wat te zeuren. Zo zit de innerlijke criticus eenmaal in elkaar, dat is zijn rol. We weten met ons gezond verstand heus wel dat het overdreven of zelfs niet waar is wat deze innerlijke criticus te melden heeft, maar toch voelt het niet zo! Dit kan een enorme invloed hebben op je eigenwaarde en zelfvertrouwen. Een sterke innerlijke criticus kan zelfs depressie in de hand werken. Gelukkig zijn er manieren om deze innerlijke criticus minder macht te geven. Zo heb je er minder last van en word je positiever over jezelf. Je voelt je vrijer en kan vriendelijker met jezelf omgaan.

We weten met ons gezond verstand heus wel dat het overdreven of zelfs niet waar is wat deze innerlijke criticus te melden heeft, maar toch voelt het niet zo! Dit kan een enorme invloed hebben op je eigenwaarde en zelfvertrouwen.

Waar komt die kritische stem vandaan?

Vaak identificeer je jezelf met deze strenge stem, maar deze komt oorspronkelijk van de normen en waarden van onze ouders, leraren, de maatschappij en omgeving. De boodschappen die we als klein kind kregen, hebben we geïnternaliseerd en daar in de loop van de jaren onze eigen draai aan gegeven. Deze kritische boodschappen zijn door jou op een bepaalde manier ervaren en geïnterpreteerd. De innerlijke criticus wordt vaak omschreven als de vijand en de ‘bad guy’, maar oorspronkelijk is hij ontstaan om je te beschermen. De criticus is een beschermer ontstaan vanuit angst, zodat je niet steeds bekritiseerd werd of strijd had met ouders of omgeving. Deze strijd is naar binnen verplaatst. Als volwassene geeft dat voortdurend conflict in jezelf.

Tem die stem! 3 Oefeningen

  • Oefening 1: maak een lijst
    Zet eens op papier wat je innerlijke criticus jou regelmatig te zeggen heeft. Schrijf alles op wat in je opkomt. Zit je haar nooit goed, ben je te dik, superonhandig en een kluns, ben je lui of niet moeders mooiste, zal je toch nooit een relatie krijgen of geen goede moeder zijn, kun je echt niet met geld omgaan of doe je eigenlijk nooit iets goed? Dat is misschien niet fijn om te doen, maar het helpt je wel om de criticus in jou te ontmaskeren.
    Hoe helpt je dat?
    Je gaat de boodschappen van de innerlijke criticus herkennen, je gaat zien hoe onmogelijk en tegenstrijdig ze zijn. Wanneer je ze herkent, kun je deze kritische boodschappen beter relativeren. Je beseft dat het geen ‘waarheid’ is. Er komt meer ruimte voor andere (liefdevolle) innerlijke stemmen en je kunt bewust andere gedachtes kiezen.
  • Oefening 2: zet de innerlijke criticus buiten jezelf
    Ga eens rustig zitten en visualiseer een beeld van de innerlijke criticus in jou. Hoe ziet deze eruit? Maak er een tekening, schilderij of klei-werk van. Het hoeft er niet mooi uit te zien, het gaat erom dat je deze innerlijke criticus buiten jezelf plaatst.
    Hoe helpt dat?
    Onbewust hecht je vaak te veel waarde aan die gedachtes. Je bent jezelf gaan identificeren met je innerlijke criticus, je bent er één mee geworden. Het is belangrijk je te realiseren dat jij dit niet bent en dat deze boodschappen geen waarheid zijn. Deze oefening helpt om jezelf niet meer te identificeren met die innerlijke criticus. Op die manier verliest hij macht en vat je het niet meer zo persoonlijk op wat hij allemaal te melden heeft.
  • Oefening 3: tackel je innerlijke criticus in 6 stappen
    1. Er komt een boodschap in je op zoals ‘Je stelt ook altijd alles uit’.
    2. Vervolgens komt er een nare gedachte over jezelf op als ‘Ik ben dus lui en niets waard’.
    3. Door je bewust te worden van je innerlijke criticus leer je deze stem herkennen.
    4. Je weet dat het de innerlijke criticus is en vraagt je vervolgens af: ‘Is die boodschap waarheid?’. Natuurlijk kan er een kern van waarheid inzitten, maar deze is nooit zo bot of zwart/wit als de innerlijke criticus je wil doen geloven.
    5. Je gaat de boodschappen steeds beter herkennen en weet: ‘Ah, daar is hij weer’. Hierdoor kun je relativeren en compassie voelen naar jezelf. Misschien kan je er zelfs om glimlachen. Je kunt ook kiezen om er een positieve gedachte tegenover te zetten.
    6. Hoe meer je de innerlijke criticus herkent hoe subtieler hij zal worden. Er komt meer ruimte voor zelfliefde.

Een bus vol ‘ikken’ in je brein

We hebben verschillende innerlijke ‘ikken’ en al deze delen maken ons tot de persoon die we zijn. We hebben bijvoorbeeld ook een innerlijke levensgenieter, maar als deze alleen aan het woord zou zijn dan komt er niets van werken terecht. Zie je brein voor je als een bus waarin al deze ‘ikken’ zitten en je volwassen zelf zit aan het stuur. Welke delen van jou voorin de bus zitten en het hardst schreeuwen hebben de meeste invloed op je. De bedoeling is om hier zoveel mogelijk balans en evenwicht in te brengen, zodat niet steeds dezelfde delen voorin zitten. Het gaat er dus om deze criticus minder macht te geven zodat hij niet je groei belemmert, je onzeker maakt of je eigenwaarde aantast.

Hoe is het met jouw innerlijke criticus, erg aanwezig of valt het mee?

In Santé Magazine april 2015 heb ik een uitgebreid artikel geschreven over de innerlijke criticus.

Foto: WILDERLAND

Wil je maandelijks een sprankelende Free your Dreams inspiratieboost in je mailbox ontvangen? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief. 
Je blijft zo ook op de hoogte van nieuwe Free your Dreams projecten, Ebooks en workshops.

No Comments Yet.

Write a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *