Uitstelgedrag aanpakken

Je moet een ingewikkelde klus afmaken, maar bent vooral druk met mail, Facebook en andere onbelangrijke dingen. Is uitstelgedrag ook voor jou herkenbaar? Onbewust wil je een gevoel van vrijheid ervaren en hierdoor komt er weerstand op dat wat je te doen hebt. Voor een artikel in Santé sprak ik met Hoogleraar Sociale Psychologie en auteur Roos Vonk over uitstelgedrag en hoe je het kunt aanpakken.

Meer energie en een voldaan gevoel

“Onze gevoelens en impulsen zijn sterk verbonden met onze instincten, en die zijn gericht op de korte termijn. Wanneer we dus een grote klus hebben waar we tegenop zien, of iets moeten doen waar we eigenlijk geen zin in hebben dan is de eerste reactie van ons oerbrein nog steeds dat we het fijn willen hebben of een onplezierige situatie willen vermijden. Met als gevolg dat we de grote of minder leuke klus gaan uitstellen en allerlei redenen bedenkt waarom je het nu nog niet hoeft te doen”, aldus Roos Vonk. Je kunt met behulp van onderstaande tips uitstelgedrag aanpakken, waardoor je veel meer energie overhoudt en meer gedaan krijgt in minder tijd, met een voldaan gevoel als dikke bonus.

Het kind in je heeft de regie

Onze gevoelens en impulsen zijn zoals gezegd dus sterk verbonden met onze instincten, en die zijn erop gericht pijn en ongemak te vermijden. Uitstelgedrag is daar een voorbeeld van. We hebben allemaal een klein kind in ons, dat het gewoon fijn wil hebben. In de psychologie wordt dit ‘de hedonist’ genoemd, aldus Roos Vonk. Dit kind is een deel van je en zal dus nooit weggaan, maar het is wel belangrijk om het niet voortdurend zijn zin te geven.

Dit kind in je wil het liefst geen vervelende dingen doen, ook al is het iets wat op lange termijn goed voor je is. Wanneer je een moeilijk gesprek moet voeren, je huis opgeruimd moet worden, of een grote klus geklaard, zal het kind in jou allerlei smoezen bedenken waarom het nog even niet hoeft. Je gaat jezelf afleiden met allerlei kleine klussen, social media of internet. Hierdoor krijg je het gevoel dat je het heel druk hebt, terwijl je eigenlijk niet doet wat echt belangrijk is of wat echt moet gebeuren. We houden onszelf dus eigenlijk voor de gek waardoor je onbetrouwbaar wordt voor jezelf: je houdt je niet aan afspraken die je met jezelf maakt en verzint smoesjes.  Je hiervan bewust worden maakt al verschil, als je het kind niet altijd de regie geeft wordt het volwassen deel in je steeds sterker. Dit is het deel in jou dat keuzes maakt vanuit werkelijke vrijheid.

Doel van uitstelgedrag: vrijheid ervaren

Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar dat is het niet: leven vanuit je instincten – doen waar je zin in hebt en vermijden wat minder prettig is – geeft uiteindelijk weerstand en een ‘onvrij’ gevoel. Je bent pas vrij als je op een volwassen manier kunt kiezen voor wat werkelijk goed voor je is, ook op de lange termijn. Roos Vonk: “Vrijheid ervaren was namelijk het doel van de kleuter. Iets wat je, vanuit de psychologie, kan helpen om dingen ‘gewoon wel te doen’ is het maken van een specifieke en haalbare planning.”

Uitstelgedrag aanpakken: 3 tips

  1. Maak je planning specifiek
    Wanneer je iets moet of wilt doen, of het nu een klus is op werk, meer bewegen, gezonder eten of een boek schrijven: maak je planning specifiek. ‘Ik wil gezonder eten of ik ga een boek schrijven’ is veel te algemeen, het houdt geen rekening met alle obstakels die je gaat tegenkomen, zoals die borrel op je werk of geen inspiratie om te schrijven. Maak een specifiek plan van uitvoering waarin je alle obstakels meeneemt die zich kunnen voordoen. Wanneer ga ik eraan werken, hoeveel tijd kost me dat, wat doe ik als ik geen inspiratie heb (dan ga ik research doen), wat doe ik als de telefoon gaat (dan hou ik het gesprek kort), wat doe ik als er email komt (die zet ik uit). Bereid je voor op alle omstandigheden en vergroot daarmee je daadkracht.
  2. Maak je planning haalbaar
    Maak een planning vooral haalbaar, en plan dus voor alle werkzaamheden blokken tijd in: voor het verwerken van je email, voor de onverwachte zaken die op een kantoor altijd tussendoor komen en voor de dingen die je daadwerkelijk moet doen. Reken jezelf daarbij niet rijk en neem er voldoende tijd voor.
  3. Erken het kind in jou
    Wanneer je uitstelgedrag signaleert, erken dan de kleuter in jezelf en dus het gevoel van angst om iets te doen wat niet prettig is. Neem dit gevoel serieus en weet dat je het gaat verdragen, je zult er niet aan onderdoor gaan, je zult er juist sterker van worden. Zo zal de angst zijn kracht verliezen en ga je gewoon aan de slag.

Als je doet wat je hebt te doen geeft dat een voldaan gevoel en daarmee ben je pas echt lief voor jezelf.

In het maartnummer van Santé heb ik een uitgebreid artikel geschreven over dit onderwerp.

No Comments Yet.

Write a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *